Koppelingen:
Vorig artikel: PUF III Volgend artikel: PUF V

PUFIV

Woordsoort: znw.(v.)

Modern lemma: puf

znw. vr. Over den oorsprong van dit jonge woord bestaan verschillende gissingen; zie OVERDIEP, in O. Tt. 5, 74 volg. (hetzelfde in OVERDIEP, Stil. Gramm. 184), HEEROMA, in Ts. 61, 47 en V. LESSEN, in Ts. 62, 109. A. BEETS onderstelde naar aanleiding van de aanh. uit de N. Rott. Cour. (a°. 1936; zie hierbeneden), dat puf eig. de naam voor de vischmeelfabriek zou zijn (verg. tuf als gemeenz. benaming voor een automobiel) en vervolgens, bij overdracht, voor de visch.
Kleine, ondermaatsche Noordzeevisch, meest uit platvisch (schol of schar), doch ook wel uit andere visch bestaande (zie de samenst.), die vroeger als onbruikbaar over boord geworpen werd, doch sedert enkele tientallen van jaren voor een zeer lagen prijs wordt verhandeld om als eendenvoer, voor de vischmeelfabricage of als meststof te worden gebezigd. De gelijksoortige visch der Zuiderzee heette nest.
De alhier (te Katwijk aan Zee) thuisbehoorende visscherslieden … hebben reeds jaren achtereen het voorrecht genoten om de z.g.n. ”puf” (dit is een zeer kleine soort visch), bij binnenkomst te IJmuiden voor eigen rekening te mogen verkoopen,   Leidsch Dagbl. 3 Apr. 1917.
Puf bestond uit kleine bedorven Noordzeevisch ter grootte van kleine schol en bevatte 2,85 pct. stikstof en 1,5 pct. phosphorzuur,   Versl. Landb. 1918, 5, 34.
”Puf” (zeebliekjes, stukjes schar), ook goed geweekte hondevischkaak, (als voedsel) voor eenden,   Leidsch Dagbl. 19 Febr. 1924.
Te IJmuiden, Scheveningen en Helder (werden) groote massa's puf, waaronder de kleinste schol (kleiner dan 20 c.M.) in menigte voorkwam, … geland en òf naar de eendenhouderijen in Noord-Holland … gezonden òf direct als mest op het land … gebruikt of (kwamen) indirect (door de visch tot vischmeel te verwerken) aan den veehouder ten goede,   TESCH, Rapport Pufvissch. 5  (Versl. en Med. d. Afd. Vissch. n°. 9).
De jonge platvisch, de z.g. ”puf”, welke vroeger bij het visschen grootendeels als waardeloos weder overboord geworpen werd, (wordt) thans … aangevoerd om te dienen voor eendenvoeder en als grondstof voor de vischmeelfabricage,   RUYS DE BEERENBR., in Rijksbegr. 1931, V, 8, blz. 33 b.
Men geeft de eenden puf en nest en daarnaast enkele granen,   J. DE VRIES Jr., in Economist 1932, 624.
Geweldige hoeveelheden haringen (worden) achteloos op de kaden geworpen … Ze zijn dan immers toch maar voor ”de puf”, d.w.z. voor de vischmeelfabrieken in Zoutkamp,   N. Rott. Cour. 21 April 1936, Avondbl. E.
Alles wat niet ten minste 60 cent per kist kan opbrengen gaat automatisch in de puf,   Ald.
Een vangst van soms wel duizenden manden puf per dag,   Telegraaf 24 Jan. 1939, Avondbl., blz. 5.
Koppel. Pufvisschen.
  TESCH, Rapport Pufvissch. 26.
Samenst. afl. Pufvisscherij.
  TESCH, Rapport Pufvissch. 5. N. Rott. Cour. 5 Oct. 1926, Ochtendbl. A. V. CITTERS, in Hand. d. St.-Gener. 1930-'31, E. K. 638 b.
Samenst. Als tweede lid: Noordzeepuf, platvischpuf, scharpuf, schelvischpuf, scholpuf, tongpuf.
Als eerste lid:
Pufaanvoer.
  TESCH, Rapport Pufvissch. 23.
  RUYS DE BEERENBR., in Staatsbegr. 1931, V, 8, 34 a.
Hierbij de samenst. pufaanvoerverbod.
  Hand. d. St.-Gener. 1931-'32, Tw. K. 1237 a. N. Rott. Cour. 4 Jan. 1935, Ochtendbl. B.
Puffabriek.
  Tesschelsche Cour. 29 Aug. 1931.
Pufschar, schar die als puf op de markt komt; ondermaatsche schar.
  TESCH, Rapport Pufvissch. 20. Telegraaf 24 Jan. 1939, Avondbl. blz. 5.
Pufschol, schol die als puf op de markt komt; ondermaatsche schol.
  TESCH, Rapport Pufvissch. 7. N. Rott. Cour. 10 Aug. 1932.
Pufvangst.
  TESCH, Rapport Pufvissch. 6. V. RENESSE, in Haagsch Maandbl. 1930, 1, 621.
Pufverbod.
  RUYS DE BEERENBR., in Hand. d. St.-Gener. 1931-'32, Tw. K. 1238 b.
Pufverkoop.
  V. RENESSE, in Haagsch Maandbl. 1930, 1, 621.
© 2007 INL. Artikel gepubliceerd in 1947.